Het Liberation Music Orchestra (LMO) maakt slechts vijf albums, maar de eerste opname werd een mijlpaal in de hedendaagse muziek. Daarop werd experimentele big bandjazz gemengd met folksongs uit de Spaanse burgeroorlog. Het werd een krachtig en origineel muzikaal en politiek statement. De band ontstond toen bassist Charlie Haden de krachten bundelde met pianiste en componiste Carla Bley. Het orkest was een mengeling van collectivisme en radicaal individualisme. Ensemblewerk was belangrijk, maar de solo’s ook. De band maakte al een glorieuze passage op Jazz Middelheim in 1987, met een onvergetelijke solo van saxofonist Dewey Redman. De hervormde band zal anno 2011 anders klinken dan weleer, maar nog altijd bezieling en bevlogenheid uitstralen.

Op het eerste album stonden songs uit de Spaanse burgeroorlog, zoals ‘El Quinto Regimiento’, ‘Los Quatro Generales’ en ‘Viva La Quince Brigada’. Dat waren oude volksliederen die nieuwe woorden hadden gekregen in de burgeroorlog. Daarnaast bevatte het album bewerkingen van Ornette Coleman’s ‘War Orphans’ en ‘Song for Che’, een compositie van Haden. De traditional ‘We Shall Overcome’ was de afsluiter. Don Cherry, Gato Barbieri, Roswell Rudd, Paul Motian, Dewey Redman waren enkele van de musici. Haden had met Ornette Coleman tien jaar eerder de jazz al hervormd en met zijn onwrikbare en doorleefde basspel al op honderden sessies meegespeeld, maar met LMO maakte hij een zeer geëngageerde opname.

Pas in 1982, de politiek en de muziek waren grondig veranderd, volgde een tweede album: ‘The Ballad of the Fallen’. Toen focuste Haden op de rol van de VS en de instabiliteit in Centraal-Amerika. Er waren nog leden bij van de eerste groep en de andere musici waren freelancers. De muziek klonk al veel gestructureerder, de solo’s waren minder dwingend. In 1990 volgde de opname ‘Dream Keeper’, alweer met arrangementen van Carla Bley, met meer korte nummers maar toch nog vurige climaxen. Het steunde op gospel en Zuid-Afrikaanse muziek en becommentarieerde de apartheid in Zuid-Afrika.

In 2005 volgde een nieuw album: ‘Not in Our Name’. Bassist Charlie Haden verwees met een gelijkaardige coverfoto expliciet naar het eerste orkest. Opnieuw was Carla Bley de arrangeur. Nog steeds is Haden de verontwaardigde militante musicus. Destijds was het de Vietnam oorlog die woedde, in 2005 was er sprake van een ,schurk’ die de Amerikaanse regering leidde. ‘Not in Our Name’ bevat vooral trage en medium tempostukken. Haden’s sobere bas blijft het bindmiddel. Pat Metheny’s ‘This is Not America’ stopte Bley in een reggae-jasje. Met klassiekers zoals ‘Amazing Grace’ en Samuel Barber’s ‘Adagio’ klinkt een droevige maar ook hoopvolle finale.