In het artiestencafé van het Chassé Theater ontmoet ik na drie jaar Ana Moura weer. Met muziek van David Bowie op de achtergrond zitten we aan een tafeltje.

Mpodia: Was het begin van je carrière moeilijk?

Ana: Ik denk dat er vrienden en een goed product nodig zijn om het vol te houden, en door te gaan met verantwoordelijkheid. Ik heb verschillende tours gehad over de wereld. Daar heb ik contact gehad met muzikanten van  andere culturen. Daardoor voel je je meer en meer zeker van je zelf

Mpodia: Is het mogelijk dat andere instrumenten en invloeden in de Fado worden gebracht?

Er was een paar jaar geleden een band Madre Deus. Zij hadden wel andere instrumenten, maar de basis was Fado. Zij noemden zich geen Fado.

Mpodia: Ga jij puur voor Fado of zijn er andere genres die strijd voeren voor een plekje in je hart?

Ana: Ik heb een project gedaan.  Ik hou van experimenteren met andere muzikanten, maar Ik denk: “Fado is mooi zoals het is”.

Mpodia: Ik ken een trompettist waarvan ik het geweldig zou vinden als je daarmee zou samenwerken. Hoe denk je daarover?

Ana: Op een van mijn cd’s speelt een saxofonist mee. Dat was een zeer goede match. Het klonk heel mooi, en ik hou van zijn geluid in de Fado. Maar ik denk niet dat dat als standaard geldt voor Fado. Het was voor dat moment mooi. 

Mpodia: Is je gevoel voor Fado intenser dan voorheen?

Ana: Nee, dat denk ik niet. Tijden veranderen de ervaringen van fadozangers. Ervaringen van het leven. Want daar gaat Fado over. Over het leven, over gevoelens. Natuurlijk veranderen de gevoelens niet, maar de manier waarop we tegen dingen aankijken.  Gevoelens veranderen van generatie tot generatie. Het gaat dus niet over de diepte van de gevoelens. Dat blijft hetzelfde.

Mpodia: Drie jaar geleden sprak ik jou, en toen hadden we het erover dat Fado over emoties gaat. Je zei dat het niet alleen verdrietige maar ook vreugdevolle emoties omvat. Het thema van vanavond is weer triest. “Van de weemoed en de troost”. Ga je ooit een vreugdevolle fadomuziek op cd zetten?

Ana: Fado is triest, maar ook vreugdevol.  Het heeft trieste momenten. Fado is leven. En in het leven hebben we momenten van vreugde en verdriet. Ik geloof niet dat we altijd verdrietig, of altijd vreugdevol zijn. Het zijn momenten in ons leven. Er is een uptempo Fado met grappige verhalen, en plezierig. Ook in de Fado kunnen we ons lichaam bewegen. En inderdaad, andere Fado’s zijn meer triest.

Mpodia: Waarom zien we in Nederland niks van die vreugdevolle fado?

Ana: dat weet ik niet, maar als voorbeeld vanavond. We hebben traditionele Fado, wat ik ga spelen met mijn gitaristen. En het orkest gaat ons begeleiden. Maar je zal ook vreugdevolle Fado horen. Het nummer “Aguas Do Sul” is zeker heel leuk.  Ik vindt het fijn dat je me dit vraagt, want mensen zouden kunnen denken dat het arrangement het nummer blij maakt, maar deze Fado is dat zelf.

Mpodia: Heb je een zelfgemaakt gezegde?

Ana: Nee dat heb ik niet, maar wel gezegdes van anderen die ik graag herhaal. Bijvoorbeeld een gezegde van een Portugese schrijver Agustina Bessa Luis. Zij beschrijft de Portugese mensen. Hun ziel en persoonlijkheid. Zij heeft de volgende quote: “O Portugués náo é conflictuoso é desordeiro, a conflicto esta ne mente e a desordera ne coracao”. Ik zal proberen het in het Engels te zeggen. The Potuges is not conflictual. Its’ a disordered person. The conflict is in his brains, but the disorder in his heart. En dat is precies wat ook fado is. Het is alles met veel intensiteit. Dat komt vanwege ons hart. Als voorbeeld: Als we tegen iemand vechten dan zijn we heel heftig. Je kan hem wel ik weet niet wat doen. Maar als je hem pijn doet, dan weet je niet wat je moet doen om hem te helpen. De reacties van het hart. Dat vind ik wel de beste beschrijving van onze persoonlijkheid.

Mpodia: Op een gegeven moment maak je een cd, een samenstelling van de eerste drie cd’s. (Coliseu) Ik vraag me altijd af waarom artiesten dat doen.  Niet vanwege gebrek aan muziek, want op hetzelfde moment komt er een cd van je uit met 17 nieuwe tracks. (Leva-Me Aos Fados) Waarom een compilatie cd?

Ana: Ik heb er niet aan gedacht om een compilatie te maken. Het idee erachter is: Fado is een goed leven. Per cd of DVD is er een andere atmosfeer. Fado gaat over leven. Coliseu is een level dat ik graag wilde bereiken.

Ana gaat zich opmaken voor de show. Nog even een soundcheck. Van het optreden van vanavond is geen muziek op cd, maar daar wordt aan gewerkt.

Onder degenen die "het gezegde" vertaalt, verloten wij de nieuwste cd van Ana Moura, Leva-Me Aos Fados. Geef hieronder dus je vertaling en reactie.