Thelonious Monk - American Composer (dvd)

_04-01-2010

Label: Euroarts

Hoewel Thelonious Monk niet direct bekend staat als componist, maar eerder als één van de top pianisten in wat destijds bop of bebop genoemd werd, heeft hij toch zo’n zeventig composities op zijn naam staan. Verschillende daarvan zijn jazz classics geworden.

Zowel solo piano spelend als in een kleine groep, komt zijn muziek op het eerste gehoor wat vreemd over. Een bepaalde aanpak is hier de oorzaak van. Een ogenschijnlijk veelvuldig gebruik van wat je dissonanten kunt noemen is daar zeker debet aan. Alle mogelijk gangbare ritmen, harmonieën, akkoorden, tempi, wat je ook maar kunt bedenken, werden door hem doorgaans net iets anders toegepast dan gebruikelijk was. Kun je hem daarom eigenwijs noemen, iemand die het vertikte om gebaande wegen te bewandelen? In zekere zin wel, maar daarin stond hij niet alleen. Neem bijvoorbeeld de dissonanten, zelfs Mozart gebruikte dissonanten maar niemand valt dat meer op. Het is veelal ook een kwestie van gewenning om andere geluiden te leren waarderen. Wat afwijkend lijkt, leidt bij inventieve musici/componisten tot nieuwe mogelijkheden. De mogelijkheden die Monk gebruikte kwamen niettemin uit de traditie voort. We denken hier aan pianisten als Fats Waller, Art Tatum en James P. Johnson. Wat Monk deed was voortzetten wat deze voorlopers deden. Een interessant punt is het zogenaamde stride pianospel. Het betekent dat een stride pianist zijn linkerhand gebruikte als ritmische en/of bas begeleiding. Dat stamde uit de tijd dat pianisten geen geld hadden om begeleiders te betalen. In Monk’s pianospel vind je de wortels hier nog van terug. Bij hem heeft het echter een andere functie gekregen, het karakteriseert het typische Monk pianogebruik.

In groepen, meest kwartet of kwintet, past hij zijn spel aan om zo een gemeenschappelijk samenspel te creëren. Dat doet hij op een acceptabele wijze, zodat zijn medespelers ook uit de verf komen. Gezien het feit dat hij toch een individualist is, is dat opmerkelijk. Sommige andere grootheden omringden zich met mindere speelgenoten, waardoor hun spel wat al te centraal stond.

Om nu op een ander onderwerp over te stappen, dat van zijn gezin, op de dvd wordt dat ook in zijn biografie behandeld. Veel grote musici en kunstenaars offeren hun gezinsleven op aan hun muziek of kunst. Misschien denken ze dat ze zich anders niet kunnen ontplooien. Zo niet Monk, hij had een vrouw en kinderen die deel van zijn leven uitmaakten. Een zoon wordt op de dvd over zijn vader aan het woord gelaten. Monk deed graag spelletjes met zijn gezin, onder andere kaarten.

Ook een minpuntje zie je op de dvd, de niet meer zo jonge Monk schuifelt heen en weer als de saxofonist een solo speelt. Dat wordt enigszins verheerlijkt als zou Monk ook een danser zijn geweest. Het komt nogal gênant over. Verder is het een boeiende dvd, met wat meer filmmateriaal dan bij Parker, maar ja, het moet ook beschikbaar zijn.

(Jacques de Bruijn /  Mpodia)

ARTIEST

Thelonious Monk

Thelonious Sphere Monk (Rocky Mount (North Carolina) 10 oktober 1917 - Weehawken (New Jersey) 17 februari 1982) was een Amerikaans jazzmuzikant. Op 10 oktober 1917 kwam Thelonious Monk (ook Sphere genoemd) ter wereld in Rocky Mount in North Carolina, in de Verenigde Staten van Amerika. Zijn kinder ... »

VIDEO

Tip de redactie met een youtube video die bij dit artikel past. Embed code:

FOTO'S OP FLICKR

Voeg zelf foto's toe via Flickr! Tag je foto met mpodia1099 en hij wordt automatisch hier ingeladen.
(De foto moet publiek toegankelijk zijn en beschikbaar zijn via de Flickr zoekfunctie)

---

JOUW REACTIE

---

ZELF PUBLICEREN

Mpodia nodigt u uit om uw eigen concertverslag in te sturen, klik daartoe door naar zelf publiceren.