Zoek...
CONCERT RECENSIE
DOOR JAN KLUPPER
2013-04-10 07:00:00 • 8 min lezen

Valentina Tóth - presentatieconcert Hungarian Horizon (Challenge Records)

6 mei – Amstelkerk – CD-presentatie ‘Hungarian Horizon’ (Challenge Records)

Cijfer: 8+

Valentina Tóth was nog maar 15 jaar, toen ze drie jaar geleden werd benaderd door Challenge Records voor de productie van haar debuutalbum. Dit toont ons niet alleen het scherpe oog voor debuutartiesten van Challenge Records, maar zegt ook iets over de muzikant in kwestie. Bewust van haar jonge leeftijd, maar desondanks gedreven door haar ambitie om aan haar muzikale loopbaan te werken, hoefde ze er niet bijzonder lang over na te denken. Ze moest uiteindelijk langer nadenken over de invulling, het thema, van de cd. Een debuutalbum stelt een muzikant immers bloot aan de grillen van de ‘muziekmarkt’. Valentina heeft het zich uiteindelijk niet makkelijk gemaakt door te kiezen voor de soms moeilijk grijpbare muziek van Zóltan Kodály en Béla Bartók. De Hongaarse volksmuziek werd er met de paplepel ingegoten. De gedistingeerde tempi en de mogelijkheden tot expressie in het oeuvre van deze twee Hongaarse componisten deden Valentia er toe besluiten om in het album terug te keren naar haar Oost-Europese familiegeschiedenis. Dit doet ze met verve.

Valentina geeft al in haar beginwoorden aan dat ze bloednerveus is. Het publiek krijgt in eerste instantie een verlegen doch ambitieuze vrouw te zien die het publiek snel naar haar hand weet te zetten. Als ze achter de piano gaat zitten, slaat de atmosfeer volledig om. Het frivole meisje weet laat ons deelnemen, zover dat mogelijk is, aan haar rijke gevoelsleven. De gedeeltes uit de ‘Seven piano pieces’ (‘Hét zongoradarab’) eisen van de muzikant een grote vertrouwdheid met de eigen emoties. Bijna alle muziek van Bartók en Kodály is geïnspireerd door de inheemse volksmuziek. Samen reisden ze heel Hongarije door, op zoek naar de authentieke muzikale beleving van de bevolking. In de uitvoering van dergelijke muziek dient, mijns inziens, dan ook een sterk inlevingsvermogen en gevoel voor concreetheid naar voren te komen. Valentina heeft dit goed door. Hoewel de muziek in vele aspecten verschilt van de ‘conventionele’ West-Europese muziek, weet ze het toch dicht bij het publiek te brengen. Door de gezonde combinatie van Friese nuchterheid en Hongaarse warmbloedigheid, weet ze een gevoelige snaar te raken. Valentina zet de stukken steeds in hun context door iets over de ontstaansgeschiedenis/inhoud te vertellen, maar het is duidelijk dat de muziek het grootste deel van de algehele overtuigingskracht is. Het publiek gaat op in de muziek –mogelijk gemaakt door haar transparante tast en niet geheel te versmaden technische inzicht- en dat lijkt de pianiste zelf ook te doen. Soms krijg ik het gevoel dat het in de uitvoering iets aan vurigheid mist, bijvoorbeeld in de beginmaten van ‘Dances of Marosszék’ (‘Marosszéki táncok’), maar met haar overtuigingskracht en compassie weet ze dit van secundair belang te maken.   

Het ongebreidelde enthousiasme en de ambitie van de jonge pianiste mondt soms uit in rusteloosheid (zoals deze bijvoorbeeld naar voren komt in de pauzemomenten tussen de verschillende Bagatellen van Bartók), maar kan door een gestage voortzetting van haar disciplinaire ontwikkeling leiden tot een evenwichtige balans tussen ratio en emotie. We kunnen alleen maar verwachten dat ze de positieve lijn van ontwikkeling doorzet en dat we in de toekomst nog veel moois van haar kunnen verwachten. Opvallend aan het concert was de trouwe gemeenschap uit Friesland die bij de presentatie aanwezig was. De haast onbenoembare band tussen een omgeving en haar iconen (door mvr. I. Hofstra-de Jager werd Valentina in het zelfde rijtje geplaatst als ‘us Epke’ en ‘us Doutzen’) was volop aanwezig. Het werd al snel duidelijk: zonder de onverlaten steun van familie en vrienden, zou Valentina nooit gekomen zijn waar ze nu staat. We mogen ze dus dankbaar zijn!    

Deel via social media: