Zoek...
INTERVIEW
DOOR JAN KLUPPER
2010-10-04 07:00:00 • 7 min lezen

Nynke Laverman / 27 september 2010

De muziek waarbij de teksten in het Fries worden gezongen intrigeren me. Het heeft iets boeiends, iets natuurlijks en universeels. Ik ging op zoek naar een Friese zangeres en kwam uit bij Nynke Laverman. Na een gesprek met haar, ontdekte ik het avontuur achter haar carrière. Niet zo maar in het Fries gezongen, het is de gemene deler van verschillende culturen die in het Frys als zangtaal zo pakkend en vol emoties wordt vertolkt.

Wat betekent de Friese cultuur voor jou? Veel. Ik voel me daarmee verbonden, en voel me daarin ook het meest thuis, qua humor bijvoorbeeld. Je eigen taal staat toch het dichts bij je emoties. En met muziek breng je ook emoties over. Daarom vind ik het ook het prettigst en eerlijkst om me in die taal uit te drukken. Bovendien is het een goede zangtaal, vanwege de vele klinkers.

Is het Fries achtergesteld in Nederland?Dat vind ik niet. Soms hoor je nog wel wat vooroordelen, maar je moet het zien als een verrijking. Je hebt veel subcultuurtjes in Nederland. Dat moet juist mensen met elkaar verbinden, waarom zou je er op neerkijken?

Hoe is je liefde voor Fado ontstaan? Ik was 15 en zat in de bioscoop naar een Amerikaanse film met Richard Gere te kijken. Daarin zong Dulce Pontes het fadonummer Cancao do Mar. De film is me niet bijgebleven, het lied wel. Toen dacht ik: "Dit zou ik ook willen zingen". Maar dat ga je in het Portugees zomaar niet doen. Als ik Portugees moet imiteren dan haak ik af. Ik ben geen Portugese. Op mijn 22e kwam dat gevoel terug, en ben ik er iets mee gaan doen in het Fries. En toen klopte het ineens wel.

Wat sprak je zo aan in de gedichten van JJ Slauerhoff? Hoe hij schrijft. Met ook een gevoel van de Fado. Over het grote verlangen, de dromen en de melancholie. Cristina Branco heeft teksten van hem laten vertalen in het Portugees, en door haar gitarist op Fadomuziek laten zetten. Ik heb dat materiaal als uitgangspunt genomen en van zeven nummers de teksten in het Fries vertaald.

En dan loop je Albertina Soepboer tegen het lijf, hoe ging dat? (ga je op zoek) (Naar Portugal, Mexicaanse, Cubaanse en Argentijnse invloeden) Ik las haar bundels, en die vond ik zo goed, dat ik met haar wilde praten. Het was nieuw voor haar om nu de teksten voor muziek te schrijven. Ik ben naar Mexico en Cuba gegaan om me te laten inspireren door de muziek en de verhalen daar. Zo is er een heel programma en het album DE MAISFROU ontstaan.

Dan ga je naar de Nomaden in Mongolië / is het wisselen tussen al die werelden niet lastig? Nee helemaal niet. het is juist inspirerend. Het is het zoeken naar het onbekende, waarvan je niet weet waar je uitkomt. Nomaden gaan elke keer weer weg, op naar iets nieuws. Dat vind ik een mooie metafoor. Het moest geen album worden met Mongolische muziek. Ik heb de teksten zelf geschreven. er zit een vleugje Fado in, maar meer alternatieve popinvloeden. Ik heb ondertussen veel geluisterd naar Radiohead en Björk. Het is voor het eerst dat ik elektronica heb toegevoegd. Daarvoor gebruikte ik alleen akoestische instrumenten.

Hebben al die invloeden invloed op jou persoonlijk gehad? Ja, het heeft zeker mijn leven beïnvloed. Je werk is heel persoonlijk. Je geeft het vorm op het podium. Ze hebben in Mongolië een totaal andere manier van leven. Ze hebben daar weinig of geen privacy. Hun relatie tot de natuur is veel sterker. Wij hebben het gevoel alles zelf te kunnen sturen, en alles in de hand te hebben.

Hoe is je muziek in die landen zelf ontvangen? Mijn CD's zijn daar niet uitgebracht, maar de nomaden bij wie ik toen verbleef konden het volgens mij wel waarderen. Twee jaar later ben ik terug gegaan om hen de cd te geven. Ik wilde het wel opsturen, maar ze hebben natuurlijk geen adres. Ze waren zo lief en inspirerend, maar ik weet niet precies wat ze van de cd vinden, ze hebben geen cd-speler. In de auto hoorde ze wat en toen begonnen ze meteen te dansen. Nu staat de cd op hun altaar in de tent.

Welke inbreng heb je op gezamenlijke projecten als "Cohen in het Fries"?Ik heb alleen gezegd dat ik mee wilde doen, en het nummer Hallelujah wilde zingen. Voor de rest ligt het in handen van de producent.

DVD met opname Omrop Fryslân, 6 jaar oud inmiddels, waarom niet eerder uitgegeven? Het overkwam mij allemaal toentertijd. De voorstelling 'Sielesâlt' was enorm succesvol?, maar ik was eerst niet eens van plan een CD op te nemen. Die is er toch gekomen. Nadat Omrop Fryslân een opname van de voorstelling had gemaakt kregen we regelmatig e-mailtjes met de vraag wanneer dat op DVD uitkwam. dat is dus nu. Het is ook mooi voor het archief, om het compleet te maken.

Waar bestaat jouw publiek uit? Geen jong tienerpubliek in ieder geval. Meer mensen die literatuur lezen en poezie. Wat hoger opgeleiden. Mijn werk zit nu eenmaal een beetje in de theatrale hoek. het is meer dat ik iets wil vertellen. Daarom schrijf ik eerst de teksten, en dan de muziek.

Het album NOMADE genomineerd is voor een Edison in de categorie Pop / theater Ja, dat is geweldig.

Heb je nog meer wensen? Momenteel ben ik bezig met de voorstelling 'Tidal' van Noord Nederlandse Dans. Die gaat op donderdag 21 oktober in première. Stem en lichaam, zang en dans. Het is een geweldige uitdaging om te uit te zoeken hoe je die twee dingen kunt laten versmelten. 

Deel via social media: