Zoek...
INTERVIEW
DOOR JAN KLUPPER
2010-06-30 07:00:00 • 5 min lezen

Rudolf Koelman / 8 december 2009

Rudolf Koelman (50) was één van die gelukkige jonge studenten die mocht studeren bij de legendarische Jascha Heifetz in de jaren 1978-1981 in Zuid-Californië in de Verenigde Staten. Voordat hij met deze lessen begon, had hij al een zeer gedegen opleiding gehad bij niemand minder dan de Nederlandse violist Herman Krebbers. Deze lette er goed op dat Koelman ál het geijkte en belangrijke vioolrepertoire tot in de puntjes beheerste . Immers, een breed fundament was noodzakelijk, om van daaruit jezelf te kunnen verdiepen. Door deze uiterst waardevolle lessen, kende Koelman zijn repertoire en het is zeer waarschijnlijk dat Heifetz hem, na zijn auditie, toeliet tot zijn lessen juist omdat hij zo’n goede basis had. Hierdoor kreeg hij de kans om bij deze grote violist nog meer kennis op te doen.

Ik ontmoet Rudolf Koelman in het Bimhuis in Amsterdam, waar een aflevering van het wekelijkse muziekprogramma Vrije Geluiden wordt opgenomen. Na een prachtig optreden en interview van Rudolf Koelman in het programma, heb ik de zeldzame gelegenheid met Rudolf te spreken.

Twee brandende vragen liggen op mijn lippen:

‘hoe waren zijn persoonlijke ervaringen met Heifetz en Krebbers?” en

“Wat is het verschil tussen deze twee?”

Rudolf Koelman vertelt gepassioneerd over Heifetz en Krebbers. Hij heeft zeer goede herinneringen aan de studieperiodes bij hen, die hem hebben gevormd tot de internationale violist die hij nu is. Het raakt hem nog altijd zeer te praten over zijn grote voorbeelden.

Toen hij studeerde bij Krebbers was dat hard werken en toen hij bij Heifetz kwam, had Krebbers ervoor gezorgd dat hij zijn repertoire van haver tot gort kende. Hij liet hem namelijk 50 vioolconcerten, 30 sonates en nog meer virtuoze stukken instuderen.

Jascha Heifetz kon een heel verhaal vertellen, door enkel en alleen drie noten te spelen. Dat deed hij bijvoorbeeld in het Tweede Vioolconcert in D Minor Op. 44 van Max Bruch. Heifetz zei tegen Koelman ‘What do you see when you play this?’ Dát zou de vraag moeten zijn wanneer je speelt. Hij vroeg hem zich een groot stoomschip voor te stellen dat vertrekt van de kade en dat je je geliefde moet achterlaten. “Imagine, You will never see that pretty face in your life again” , zei hij tegen Koelman. Daarna speelde hij die drie noten en werden Koelman's emoties direct opgewekt…hij zag het helemaal voor zich en maakte een grote indruk op hem.

Het vertellen van een verhaal achter de noten én het laten zingen van de viool (beide kenmerken van Heifetz), de grote kennis van het vioolrepertoire als ijzersterk fundament voor verdieping (Krebber’s kenmerk): dit alles is van groot belang geweest voor Koelman en maakt onderdeel uit van zijn eigen volwassen spel, nu vele jaren later.

Rudolf Koelman gebruikt al deze elementen nu uiteraard ook in zijn eigen lessen en hij is zeer blij dat hij dit aan jonge vioolstudenten kan overdragen. Anders zouden deze viooltradities immers verloren gaan. Daarom ook is lesgeven zo’n belangrijk onderdeel van zijn carrière. Wanneer Koelman speelt heb je het gevoel dat elke noot betekenis heeft. Het roept beelden op, kleuren, gevoelens, inzichten. Koelman kan je diep raken en tegelijkertijd in verwondering achterlaten over zijn grote virtuoze capaciteiten. Hij gebruikt geen bravoura-trucjes. Hij is een serieuze, gepassioneerde violist, die nu, net zoals zijn eigen leraren, zélf ook een belangrijke leraar is voor de jongere generatie.

Voor iedereen die geïnteresseerd is in het horen van de essentie van Heifetz, vertelt Rudolf Koelman over een muziekstuk dat álles in zich heeft van Heifetz (liefde, hoop, vreugde) en dat is zijn uitvoering van‘Giant Hills’van Cecile Burleigh. Het stuk is slechts 1. 20 minuten lang maar Heifetz’ manier van spelen is ongelofelijk en kan met niets vergeleken worden, aldus Rudolf Koelman!

Deel via social media: